Dr MJ du Plessis Gereformeerde Kerk Bellville Datum: 31 Oktober 2004 (oggend)

Ons hulp is in die Naam van die Here wat die hemel en die aarde geskape het.
Geliefdes, genade en vrede vir u van God ons Vader en die Here Jesus Christus deur die kragtige werking van God die Heilige Gees.
Amen.

Lofpsalm 68:13

Geloofsbelydenis: Nicea

Wet

Psalm 86:2

Gebed

Psalm 71:9 14

Skriflesing: 1 Korintiërs 14

Teks: 1 Korintiërs 14:15

Hoe staan die saak dan? Ek sal met die gees bid, maar ek sal ook met die verstand bid. Ek sal met die gees psalmsing, maar ek sal ook met die verstand psalmsing (AFR53).

Hoe moet dit dan wees? Só, dat ek met die gees moet bid, maar ook met die verstand. Ek moet met die gees die lof van die Here sing, maar ook met die verstand (AFR83).

Daar is twee dinge van elke mens wat in volle funksie moet wees wanneer ons die Here aanbid: Dit is ons hart en ons verstand.

Ons emosies moet voluit aan die werk wees, maar dit moet gevestig wees in dit wat ons weet.
My verstand moet presies net so hard soos my emosies praat wanneer ek die Here aanbid.

Merkwaardig genoeg leer die Bybel dat ware geloof ook hierdie twee bene het: Ons hart – dit is ’n vaste vertroue in die Here; maar ook ons verstand – dit is ’n volledige kennis van God se woord.

In die gedeelte wat ons gelees het, is dit duidelik dat die dinge wat hier beskryf word, oor die erediens gaan waar God aanbid en verheerlik word.

In die proses van aanbidding moet een mens nie sy eie ding doen sonder dat die ander hulle volledig met hom identifiseer en saamdoen in die aanbidding nie.

Stig beteken letterlik dat die gemeente as een huisgesin saamgesnoer en opgebou moet word.
Troos beteken dat daar aan hulle hartseer aandag gegee moet word.
Bemoedig beteken dat die moed wat hulle verloor het, weer opgeknap en versterk moet word.

In hierdie gedeelte word verskillende dinge opgenoem wat in die gemeente gebruik word vir hierdie doel.

Die een is verskillende tale wat gepraat is om aan die verskillende taalgroepe die evangelie te verkondig. Hierdie verskynsel het in die apostels se tyd net in een gemeente voorgekom, naamlik in die Korintiërgemeente.
Omdat die mens in ’n sondegevalle staat is, is hy altyd geneig om verkeerd te loop, selfs met die uitnemendste gawes wat God in die kerk gebruik.

So het dit gebeur dat dit vir hierdie gemeente so belangrik geword het om in ’n ander taal as jou geboortetaal te praat, dat hulle die hele aangeleentheid veruiterlik het en verander het in ’n “vertoonbesigheid” van hoe groot of uitsonderlik jou geloof dan sou wees.

Sekere persone het in die gemeente opgestaan en allerhande klanke gemaak – met die bewering dat hulle besig is om in die een of ander taal te praat. Die res van die gemeente het maar net die klanke gehoor, terwyl hulle niks verstaan het van wat gesê is nie.
Uiteraard het dit daartoe gelei dat ’n deel van die gemeente nie lekker gevoel het hieroor nie. Daarom het Paulus die gemeente dadelik gewaarsku dat daar ’n voorwaarde aan die gebruik van ’n taal is: Die res van die gemeente moet kan verstaan wat aangaan, want hulle moet opgebou en vertroos word, en hulle moet moed skep om die lewe met blydskap te kan hanteer. In hierdie proses moet daar ’n balans wees tussen emosie en verstand.

Die Heilige Gees noem saam met die Woordverkondiging in ander tale ook nog gebede en gesamentlike sang. Vir hierdie twee liturgiese handelinge geld presies dieselfde beginsels as vir die praat van onbekende tale.

In hierdie erediens gee ons aandag aan die sang tydens die erediens. Dat ons moet sing, is duidelik. Die Bybel is vol daarvan dat die kerkvolk die Here moet loof met hulle sang wanneer hulle in aanbidding saamkom.

Kom ons kyk na enkele dinge wat die Bybel aan ons openbaar wat alles met die sang van die gemeente saamhang:

Watter musiekinstrumente mag ons gebruik om ons te begelei?

Ons mag verseker dieselfde soort musiekinstrumente gebruik wat die Here nog al die eeue laat gebruik het:

Ons lees in 2 Kronieke 23:13 van trompetblasers en sangers met musiekinstrumente wat die lof aan die Here sing.
Job (21:12) vertel dat hulle in sy tyd saam met tamboeryne, siters en fluitbegeleiding gesing het.
Psalm 150 noem letterlik elke musiekinstrument wat destyds bestaan het, naamlik trompette, harpe, luit, tromme, fluit en simbale.

Wat moet ons sing?

Ons sang moet die Here se eer verheerlik. Om dit te kan doen, moet ons sing van dinge waarvan ons weet, sodat ons die Here bewustelik kan dien.

Dink hier byvoorbeeld aan die Israeliete net nadat hulle deur die Rooi See is:

Toe het Moses en die Israeliete die volgende lied tot eer van die Here gesing: “Ek wil tot eer van die Here sing omdat Hy hoog verhewe is. Perd en strydwa het Hy in die see geslinger” (Eksodus 15:1).

Ons lof aan die Here wanneer ons die Here loof, moet alle mense bereik.

Ons moet sing oor die regverdige dade van die Here. Ons moet sing oor hoe Hy die kerk lei.

Ons moet dit veral doen wanneer ons in die moeilikheid is. Ons lees dat die boogskutters tussen die drinkplekke, die regverdige dade van die HERE besing het, die regverdige dade van sy leiding in Israel. Daarna het die volk van die HERE afgetrek na die poorte toe (Rigters 5:11).
Daar staan in 1 Kronieke 16:9, 23:

Sing tot eer van die Here, almal op aarde! Verkondig elke dag sy reddingsdade!

Job het sang vir die Here gebruik om sy skuld te bely (Job 33:27):

Hy sing voor die mense en sê: Ek het gesondig en verdraai wat reg is, maar dit is my nie na verdienste vergeld nie.

Ons moet ook sing van die goedertierenheid van die Here waarop ons vertrou. Ons moet juig oor sy verlossing.

Ons moet in ons aanbiddingsang vashou aan die Here se troue liefde, oor die uitkoms wat Hy gee (Psalm 13:6).

Wanneer ons depressief raak, moet ons ons onrus omsing in hoop op die Here (Psalm 42:5, 6; Psalm 43:5)

Vertrou op God! Ja, ek sal weer vir Hom ’n loflied sing. Hy is my helper.

Die apostels het in die nag psalms gesing wanneer hulle koorsig en siek met hulle stukkend geslaande liggame in boeie in die tronk gelê het.

Hierdeur het hulle die evangelie aan die ander gevangenes verkondig. (Handelinge 16:25).
Paulus en Silas het eenkeer tot middernag gebid en lofliedere tot eer van God gesing; en die gevangenes het na hulle geluister.

Ons kan mekaar ook troos en bemoedig met ons gewyde sang.

Die Here beveel ons in Efesiërs 5:19 om onder mekaar psalms, lofgesange en ander geestelike liedere te sing. Hy beveel ons om met ons hele hart tot eer van die Here te sing.

Hoe moet ons sing?

Daar is in die Bybel ’n verskeidenheid van maniere waarop ons kan sing.

Soms het almal saam gesing.
Soms het die mans en die vrouens beurtsange gesing.
Soms was die beurtsang tussen die priesters en die volk.
Net na die deurtog deur die Rooi See het Mirjam voorgesing en die volk het gevolg. (Eksodus 15:21).
Ons moet met waardigheid sing.

Die gemeente mag dit interessant vind om te weet dat ons Nasionale Sinode oor Psalmwysies hom teen populêre liedjiewysies uitgespreek het, omdat die Sinode geoordeel het dat vervlakking in die musiek lei tot vervlakking van die inhoud van dit wat gesing word.
Waarom het die kerke wat in die Sinode bymekaar was, so sterk oor die soort musiek gevoel? Omdat daar ’n bepaalde styl in ons sang moet wees. Uit die klank en soort musiek moet dit duidelik hoorbaar wees dat ons die Here dien. Ons kan nie sommer enige woorde en enige wysie sing nie.
Ons lees van so iets die keer toe Moses met die twee kliptafels waarop die Tien Gebooie geskryf is, van die berg af gekom het. Hy kon aan die tipe musiek wat die volk gemaak het hoor dat hulle nie besig was om die Here te loof nie.
Trouens, Josua het gedink die volk was besig om oorlog te maak. Moses het weer gedink dat hulle besig was om fees te vier. Toe hulle by die volk kom, kry hulle hulle waar hulle om die goue kalf dans.
Dit is een van die redes waarom ons op ons kerklike vergaderings besluit het dat ons kerkmusiek nie soos wêreldse musiek, of soos oorlogsmusiek moet klink nie.

Onthou maar gerus Moses se woorde:

Maar Moses het gesê: Dit klink nie na oorwinning nie, dit klink nie na neerlaag nie, wat ek hoor, klink na feesviering (Eksodus 32:18).

Ons kerksang moet ook lerend/onderrigtend wees

Net voor Moses dood is, het die Here vir hom vertel dat die volk Hom eendag gaan verlaat. Hulle gaan dan allerhande onsedelike dinge doen en afgode dien. Toe het die Here vir Moses die woorde van ’n lied voorgesê wat die Here jare later wou gebruik om die volk te veroordeel. Die Here het vir Moses gesê:

Teken hierdie lied vir julle op en leer dit vir die Israeliete. Laat hulle dit sing sodat die lied my getuie teen hulle kan wees (Deuteronomium 31:19).
Die opdrag is: Leer dit vir hulle! Sorg dat hulle dit bly sing! Die boodskap van Christus moet in sy volle rykdom in ons bly. Ons moet mekaar met alle wysheid leer en onderrig. Die Here sê ook hoe dit moet gebeur: Met dankbaarheid in julle harte moet julle psalms, lofgesange en ander geestelike liedere tot eer van God sing (Kolossense 3:16).

Jesus was altyd deur sang omring:

Met sy geboorte het die engele die verlossing van die Allerhoogste oor die mensdom uitgesing.
Die week van sy dood het die skare Hom ook juigend met hulle sang in Jerusalem ingelei. Dit is nie sonder rede dat dit so is nie.

Ons kan die Here met ons gebede aanbid sonder om te sing, maar ons kan nooit sing sonder om te bid nie, want óf ons dank Hom met ons sang, óf ons jubel sy lof uit met ons sang, óf ons smeek Hom biddend vir wat ons nodig het met ons sang.

Enige mens wat besef wat die kruisdood van die Here Jesus beteken, sal nie anders kan nie as om die Here met lofsange te loof en te dank vir al sy genade nie.
Mens dink onwillekeurig aan die woorde van Psalm 104:33 wat sê:

Ek wil sing tot eer van die HERE solank as ek lewe, ek wil psalmsing tot eer van my God solank as ek daar is.

“Solank as wat ek daar is” is natuurlik meer as net hierdie lewe, want in die hiernamaals is ek nog steeds daar. Selfs in die hemel sal ons nog steeds met ons sang die Here loof vir al sy genade. Ons lees van drie keer wat mense in die hemel sing.

Ons lees in Openbaring 5:9 dat die mense wat in die hemel is ’n nuwe lied sing en sê:

U is waardig om die boek te neem en sy seëls oop te maak, want U is geslag en het ons vir God met u bloed gekoop uit elke stam en taal en volk en nasie (Openbaring 5:9 AFR53).

Ons lees die tweede keer daarvan waar Johannes mense gesien het wat ’n nuwe lied voor die troon van God en voor die vier lewende wesens en die ouderlinge gesing het. Maar wat baie merkwaardig was, was dat niemand die lied kon leer nie, behalwe die honderd vier en veertig duisend wat van die aarde vrygekoop is deur die bloed van die Here Jesus Christus (Openbaring 14:3).
Die derde keer lees ons dat ons ’n baie ou lied gaan sing, naamlik die lied van Moses:

En hulle het die lied gesing van Moses, die dienskneg van God, en die lied van die Lam, en gesê: Groot en wonderlik is u werke, Here God, Almagtige; regverdig en waaragtig is u weë, o Koning van die heiliges! (Openbaring 15:3 AFR53)

Ons sang tydens die erediens is ’n voorspel van ons sang in die hiernamaals. Daarom is daar iets van ’n oordeel in vir die wat nie probeer saamsing nie, of wat kerksang as minderwaardig beskou.

Die waarskuwing kom uit in iets wat die apostel Johannes waargeneem het toe hy weggeruk was tot in die hemel: Die wat nie die lied kan leer nie, is nie vrygekoop deur die bloed van Jesus Christus nie! Ons weet mos uit die hele res van die Bybel dat dit die is wat die Here nie reg en opreg wou dien nie.

Mag ons deel wees van die skare wat hierdie lied van Moses gaan sing waarin ons God en die Lam verheerlik omdat ons Hom werklik ken in sy grootheid en in die wonderbaarlikheid van sy werke. Totdat ons daar is, moet ons ook nou al die almag en reg en betroubaarheid van ons God en Koning besing.
Amen.

Slotgebed

Slotpsalm 40:2, 5

Die genade van die Here Jesus Christus en die liefde van God en die gemeenskap van die Heilige Gees bly by u almal.
Amen.

Dr MJ du Plessis
Gereformeerde Kerk Bellville
Datum: 31 Oktober 2004 (oggend)